Phan Quang - nhiếp ảnh gia khiến nghệ sĩ phải... cởi!

Cởi bỏ những cái nhìn khắt khe định kiến, cởi bỏ những nghi ngại về một loại hình nghệ thuật body painting vốn còn mới mẻ tại Việt Nam, nhiếp ảnh gia Phan Quang đã làm được điều chưa ai nghĩ.

>> Hồng Ánh khỏa thân làm người mẫu body painting

Nhiếp ảnh gia Phan Quang trả lời phỏng vấn của Đài truyền hình tại buổi khai mạc triển lãm

- Chào anh Phan Quang. Cuộc triển lãm sắp đặt nhiếp ảnh "Sắc màu" của anh rất ấn tượng. Anh đã “thai nghén” ý tưởng và chuẩn bị nó như thế nào?

- Mỗi năm tôi đặt ra những mục tiêu nhất định như là một cách đánh dấu mốc vào sự nghiệp của mình. Dự án “body painting” là một trong số những dự án nhiếp ảnh được ấp ủ khá lâu nhưng phải mất một khoảng thời gian dài sau đó mới triển khai được. Đầu tiên, tôi thử trình bày ý tưởng của mình với một số anh bạn là họa sỹ, tất cả mọi người đều hứng thú và muốn thử nghiệm ngay. Cũng cần phải nói thêm rằng nghệ thuật vẽ trên cơ thế người không xa lạ ở những nước phương Tây, thậm chí đã khá phổ biến ở một số nước Châu Á lân cận, nhưng tại Việt Nam, nghệ thuật vẽ trên người vẫn là một lĩnh vực sơ khai. Tôi quyết định thực hiện dự án này như một cách chia sẻ với mọi người những cảm nhận riêng dưới gốc độ của nhiếp ảnh, về loại hình nghệ thuật này. Song, mọi việc không đơn giản như thế, vì là người đi tiên phong nên tôi phải lần mò tìm hiểu về những đặc trưng trong lĩnh vực hội họa, trò chuyện với các họa sỹ đề nghị họ hợp tác, thuyết phục người mẫu và giúp cho họ hiểu rõ hơn về mục đích công việc của mình. Bạn thấy đó, không phải là dễ để ngồi hàng giờ làm mẫu cho họa sỹ vẽ trên cơ thể mình, rồi tạo dáng để chụp ảnh sao cho lột tả được ý nghĩa của bức tranh… Tất cả những điều đó đòi hỏi những người cùng thực hiện phải biết hy sinh và có tình yêu đối với nghệ thuật.

- Vì sao anh quyết định mời người mẫu, diễn viên, ca sĩ làm mẫu cho những tác phẩm của mình, trong khi body painting và nghệ thuật nhiếp ảnh không nhất thiết phải chọn người mẫu là những người nổi tiếng?

- Ngay từ lúc khởi đầu dự án, tôi hoàn toàn không có ý định mời diễn viên hay ca sỹ làm mẫu cho những tác phẩm này. Tôi nghĩ tôi sẽ chọn bất cứ người nào đủ chín để hiểu công việc tôi làm, đủ tình yêu với nghệ thuật để tham gia vào cuộc chơi và đủ rộng lượng để cho tôi cũng cho các hoạ sỹ thoả sức sáng tác trên cơ thể của họ. Và rồi như bạn thấy đó, những người mẫu trong các tác phẩm của tôi, Trung Cương, Hồng Ân, Tuyết Quân, Bảo Anh, nữ diễn viên điện ảnh Hồng Ánh và các hoạ sỹ ở cả ba miền: Bùi Anh Phong, Nguyễn Thành Trung, Trần Thanh Sơn, Nguyễn Thanh Hòa, Bùi Công Khánh, Nguyễn Hoàng Thiệu Trị... họ đã chọn tôi đấy chứ!

- Vậy để mời được họ hợp tác, anh gặp phải những khó khăn gì? Họ có đòi hỏi cát sê cao không?

- Khi không hiểu thì có rất nhiều khó khăn đến chừng hiểu nhau rồi thì mọi việc rất thuận lợi. Chúng tôi hợp tác với nhau với tư cách là những người bạn và làm cùng nhau vì một mục đích chung. Giả sử họ làm vì tiền thì bạn nghĩ tôi sẽ bao nhiêu tiền cho đủ với sự hy sinh của các bạn ấy?

Một tác phẩm nhiếp ảnh kết hợp nghệ thuật body paiting của Phan Quang tại triển lãm

- Body painting không mới lạ, nhưng ở Việt Nam, triển lãm sắp đặt nhiếp ảnh với những tác phẩm kết hợp giữa hội họa và nhiếp ảnh như anh là còn mới. Anh có gặp khó khăn gì khi xin phép triển lãm?

- Cũng có một chút khó khăn, tôi đã phải làm công việc xin phép đến lần thứ 3 và gặp không ít lời từ chối, tôi hiểu và chấp nhận điều đó bởi vì người đi tiên phong nào cũng dễ rơi vào hoàn cảnh như thế. Nhưng, bạn thấy đó, cuối cùng thì tôi cũng tìm được cơ hội giới thiệu những tác phẩm của mình ra công chúng, nghĩa là nhận được sự đồng tình của những người yêu cái đẹp. 

- Cách sắp đặt triển lãm của anh cũng khá lạ với một bức màn (bằng giấy) phủ mờ lên tác phẩm. Anh có thể giải thích?

- Đây là những tác phẩm sắp đặt nhiếp ảnh lần đầu ra mắt công chúng, bởi lần đầu nên sẽ sự hồi hộp, đợi chờ, có những bí ẩn… Tôi muốn những khán giả của mình tự tay vén “bức màn”, tự mình trải quá cảm giác khám phá cái mới và có những trải nghiệm cho riêng mình.

- Tất cả sồ tiền bán được trong triển lãm lần này sẽ được góp trực tiếp vào chi phí mổ tim cho trẻ nghèo quê anh (Bình Định), vậy ngoài mục tiêu làm từ thiện thì anh mong muốn mình có và đạt được điều gì sau cuộc triển lãm?

- Như tôi đã nói ban đầu, tôi muốn mỗi năm thực hiện được một triển lãm của riêng mình, đó là một cách đánh dấu phẩy trong sự nghiệp nhiếp ảnh. Giới thiệu những tác phẩm tâm đắc của mình ra công chúng và nhận những phản hồi từ người xem chính là “được” quá nhiều rồi.

- Trong các tác phẩm triển lãm của anh lần này, ngoài sự kết hợp của nhiếp ảnh và hội họa (body painting), chúng tôi còn thấy phảng phất của dấu ấn kiến trúc. Hình như anh có tham vọng hòa trộn tất cả các yếu đó để cho ra đời những tác phẩm rất riêng đóng “mác” của Phan Quang?

- Tôi nghĩ bất cứ nhiếp ảnh gia nào, khi đã xác định đeo đuổi lĩnh vực này đều muốn tạo ra một phong cách riêng, để những tác phẩm của mình không lẫn vào đâu được. Ngoài nhiếp ảnh và hội họa tôi cũng rất quan tâm đến những cái hay, cái đẹp trong kiến trúc, thời trang, điêu khắc… Tất cả các bộ môn nghệ thuật này hỗ trợ và tương tác lẫn nhau. Bạn có thể gọi đó là tham vọng, còn với riêng tôi, đó là sự tất yếu. Tôi nói thế này sẽ cụ thể hơn, khi thực hiện chụp những tác phẩm này, tôi không có chủ trương áp đặt người mẫu và cũng tránh không tác động đến bối cảnh tự nhiên trong khi chụp. Sau khi thống nhất ý tưởng hình ảnh và địa điểm chụp, tôi để cho hoạ sỹ và người mẫu làm công việc của mình, sự có mặt của tôi lúc ấy chỉ nhằm mục đích “tạo bầu không khí thân mật”. Khi hoạ sỹ kết thúc công việc của mình thì tôi và người mẫu bắt tay vào việc. Tôi để cho người mẫu diễn xuất tự nhiên theo những cách mà họ muốn, tôi chỉ đề xuất vài góp ý dưới gốc độ nghệ thuật thôi. Tôi nghĩ đây là cách làm hiệu quả vì khi người mẫu cảm nhận được vẻ đẹp của tác phẩm trên cơ thể mình, họ có cách thể hiện riêng của mình.

Tác phẩm body paiting trên cơ thể mẫu nam

- Ở một góc độ nào đó thì những tác phẩm đang triển lãm của anh khá “nhạy cảm” (dù là tác phẩm nghệ thuật), nên cần phải cấm trẻ em đến xem?

- Tự bản thân tôi không coi những tác phẩm của mình là những tác phẩm mang tính “nhạy cảm”, bởi cơ thể con người vốn là tác phẩm hoàn hảo nhất của tạo hoá. Các hoạ sỹ và cả tôi nữa chỉ “mượn tạm” cơ thể con người để sáng tác nghệ thuật, chúng tôi không tìm cách khai thác cũng như phô bày sự loã lồ của cơ thể người theo kiểu phô trương vẻ đẹp nhục cảm. Tôi nghĩ không có gì phải cấm trẻ em đến xem.

- Anh có nghĩ tới một cuộc triển lãm ảnh nude mà người mẫu không cần “che chắn” bởi nghệ thuật body painting không?

- Trước khi trả lời câu hỏi này, một lần nữa tôi muốn nhắc lại rằng, body paiting là một bộ môn nghệ thuật vẽ trên cơ thể người. Tác phẩm chủ đạo ở đây là những bức tranh được thể hiện một cách hoàn hảo trên cơ thể người, hay nói cách khác, cơ thể người chỉ là một yếu tố phụ chứ không phải là chủ thể. Tác phẩm hội hoạ, bản thân nó chuyển tải ý đồ nghệ thuật, không thể là phương tiện để che chắn như mọi người vẫn nghĩ.

Còn ảnh nude lại là một trường phái khác, không thể lập lờ giữa ảnh chụp tác phẩm body paiting và ảnh nude được. Tôi chắc rằng bạn sẽ nhận được thư mời nếu tôi có kế hoạch thực hiện triển lãm ảnh nude.

- Anh đã chụp nhiều ảnh nude cho các nghệ sĩ chưa? Cảm giác anh thế nào nếu lỡ chụp ảnh nude cho một cô người mẫu mà hôm sau, cô ấy lên xe hoa và phu quân của cô nàng thì… rất khó tính?

- Tôi sẽ tiết lộ nếu bạn cho tôi biết như thế nào là nhiều? Và nếu bạn hỏi cảm giác của tôi thế nào khi thuyết phục vợ tôi đồng ý để tôi theo đuổi những dự án nhiếp ảnh thì tôi sẽ dễ trả lời hơn.

- Sau cuộc triển lãm này thì anh sẽ có kế hoạch triển lãm nào khác? Nghề báo có giúp nhiều cho anh trong sự bay bổng, sáng tác?

- Mỗi năm tôi sẽ tổ chức một triển lãm, trong giai đoạn này tôi đang thực hiện dự án nhiếp ảnh trên không cùng với một vài người bạn và mong sẽ sớm ra mắt công chúng.

Nghề báo giúp tôi có nhiều cơ hội trải nghiệm và thử thách khả năng của mình trong nhiều môi trường, lĩnh vực khác nhau. Nghề báo cũng giúp tôi có cơ hội gặp gỡ, trao đổi và học hỏi những điều hay từ rất nhiều người. Cũng từ nghề báo, tôi biết tôi phải làm nhiều hơn nữa, không chỉ phấn đấu cho sự nghiệp của mình mà phải chia sẽ, quan tâm nhiều hơn đến cộng đồng.

Trương Quốc Phong

Theo Bưu điện Việt Nam