2008: Chờ khủng long Led Zeppelin tái sinh

Giới tổ chức biểu diễn chờ đợi sự trở lại của nhóm nhạc huyền thoại Led Zeppelin.

Sự trở lại của Led Zeppelin cuối năm 2007

Lần encore thứ hai trong đêm diễn tái hợp, Led Zeppelin đã cùng chơi lại bài Rock and roll từ album thứ tư của nhóm. Robert Plant đã hát lên những lời chính xác nhất đêm đó: "Been a long time since I rock and rolled." Trên sân khấu, ảnh của Led Zeppelin thời trẻ, khoảng đầu và giữa những năm 1970 được chiếu lên màn ảnh rộng. Đó là thời hoàng kim của họ, Led Zeppelin là nhóm nhạc vĩ đại nhất, chơi nhạc lớn nhất...

Led Zeppelin thời hoàng kim

Khó khăn lắm mới mua được vé đêm diễn tái hợp của Led Zeppelin vào ngày 10/12/07: có chín triệu người đăng ký để mua 18.000 vé! Một tỷ lệ đáng mơ ước cho giới tổ chức biểu diễn. Một fan ở Scotland đã chi 170.000 đô la để mua cặp vé tham dự buổi diễn này trong một cuộc bán đấu giá từ thiện. Vì vậy, sau thành công của tour diễn từ các gương mặt cựu trào như Police, Genesis trong năm 2007, gương mặt được mong đợi nhất ở năm 2008 lại chính là những con khủng long của làng nhạc rock: Led Zeppelin.

Thật ra, buổi diễn được mang danh nghĩa dâng tặng cho Ahmet Ertegun và có mặt các tên tuổi khác như Paolo Nutini, Mick Jones của Foreigner, Bill Wyman và nhóm Rhythm Kings nhưng tất cả tập trung vào Led Zeppelin. Buổi diễn dự tính vào tháng 11 nhưng chỉ vì Jimmy Page bị chấn thương ngón tay nên được dời lại hai tuần.

Ray Waddell, phụ trách tin phần tức tour diễn của Billboard, tin chắc rằng nếu như Led Zeppelin đồng ý diễn khoảng 30-40 buổi trong năm 2008, chắc chắn họ sẽ xếp hạng nhất của năm 2008 về mặt doanh thu lưu diễn và rất có thể sẽ phá kỷ lục mà Rolling Stones lập ra năm 2006: 437 triệu đô la.

Dễ dàng đưa ra con số, nếu muốn, để gây ấn tượng với những ai chưa biết về Led Zeppelin. Nhóm tan rã năm 1980 sau cái chết của tay trống John Bonham nhưng họ vẫn tiếp tục kéo dài ảnh hưởng của mình. Hơn 300 triệu album được bán ra trên toàn thế giới, trong đó riêng ở Mỹ là 109,5 bản. Tất cả 10 album của họ đều lọt vào Top 10 ở Mỹ, trong đó sáu đĩa xếp hạng nhất. Bài Stairway to heaven là bài bán được nhiều tờ nhạc bướm nhất trong lịch sử nhạc rock, mỗi năm có khoảng 15.000 bản bán ra và cho tới nay đã tiêu thụ được một triệu bản. Ca khúc này cũng được phát trên sóng phát thanh sơ sơ ba triệu lần dù rằng dài hơn 8 phút, rất không hợp với khuôn khổ của phát thanh.

Nhưng với người yêu rock, Led Zeppelin mang lại nhiều thứ hơn những con số thương mại kia. Tồn tại chỉ trong mười năm nhưng những gì tinh túy nhất của heavy metal đều có ở Led Zeppelin.

Giọng hát, đặc biệt là những âm thanh lanh lảnh của Robert Plant gợi đến điều gì đó thật xác thịt, Whole lotta love gần như là tiếng kêu bật ra khi khoái cảm dâng trào. Jimmy Page viết nên những câu riff và solo bất hủ nhất của nhạc rock.

Trong những tay trống danh tiếng nhất của thập niên 1960 như Ringo Starr của Beatles, Charlie Watts của Rolling Stones, Keith Moon của Who, Ginger Baker của Cream, John Bonham để lại dấu ấn rõ rệt nhất về sự thô ráp và mạnh mẽ, không chỉ qua bản solo trống Moby Dick mà còn ở rất nhiều bản kinh điển khác. Tựa bài solo trống này không liên quan đến cá voi Moby Dick mà bắt nguồn từ chính Jason Bonham, cậu con trai hiện đang ngồi sau dàn trống chơi cùng các tiền bối. Lúc nhỏ, Jason yêu cầu cha chơi "bản nhạc dài". Khi John hỏi tại sao, Jason trả lời "vì nó bự như Moby!"

Từ giữa những năm 1960, tay bass John Paul Jones đã có đầy đủ danh tiếng về việc chỉ đạo và hòa âm cho các nhóm như Rolling Stones, Jeff Beck, the Yardbirds, the Mindbenders, the Everly Brothers, the Supremes.

Khi nhóm lập ra, Robert Plant và John Bonham không nhiều kinh nghiệm bằng Jimmy Page và John Paul Jones nhưng cả nhóm đã nhanh chóng tiến bộ rất rõ rệt. Jimmy Page đã không dùng từ kỹ thuật khi nói đến sự trưởng thành của từng thành viên mà gọi là cá tính âm nhạc. 

Led Zeppelin rất ít khi chấp nhận phỏng vấn và mối liên hệ duy nhất giữa nhóm nhạc với người hâm mộ là qua các đĩa nhạc và buổi diễn. Led Zeppelin cũng kiên trì với khái niệm kiểu rock-trọn-album. Với họ, nhạc rock chỉ có thể thưởng thức trọn vẹn với cả album còn các bài hát thành công lẻ tẻ không phải là mục đích của họ. Led Zeppelin từ chối phát hành các bài hát quen thuộc của họ thành đĩa đơn. Chính Led Zeppelin đã xây dựng ra một cộng đồng thưởng thức heavy metal theo album và nhờ đó xây dựng được lượng người hâm mộ sẵn sàng tham dự các buổi diễn của họ. Sau này, cộng đồng nghe nhạc đã thay đổi, theo từng đĩa đơn hay từng track nhạc mua từ mạng. Cộng đồng trẻ này không hứng thú đi xem cả buổi diễn (ngang với một album) của một nghệ sĩ. Họ thích đi xem ở các câu lạc bộ nhỏ, hộp đêm với giá vé rẻ hơn và có nhiều nghệ sĩ để xem hơn.

Led Zeppelin trên bìa Rolling Stone

Người ta có thể ngạc nhiên khi thấy Robert Plant song ca cùng Alison Krauss trong album Raising sand (được chọn là một trong những album hay nhất năm 2007) nhưng thật ra, từ album đầu tiên, chất nhạc folk đã có trong lửa rock ngùn ngụt của nhóm. Như The battle of evermore với đàn thùng và mandolin, lấy cảm hứng từ truyện Lord of the rings của J. R. R. Tolkien (đây là bài hát duy nhất của Led Zeppelin có giọng hát của ca sĩ khách mời Sandy Denny). Như ở Kashmir, bản nhạc mà Robert cho rằng có đầy đủ chất Led Zeppelin nhất. Cả bốn thành viên trong nhóm đều không thích cái nhãn "heavy metal" mà giới phê bình gán cho họ nên Kashmir - chặt chẽ, dồn nén nhưng không hề nặng theo kiểu "heavy metal" - được Robert Plant chọn là bài hát mà anh yêu thích nhất. Những chất liệu nhạc cổ của Maroc, Ấn Độ và vùng Trung Đông tràn ngập trong ca khúc này.

16 ca khúc trong buổi diễn tái hợp khiến các nhà phê bình lẫn người hâm mộ sững sờ. Sau bao nhiêu năm trời, trên sân khấu, gương mặt của các thành viên đã hằn rõ những nếp nhăn, chiếc ghế sau dàn trống mãi mãi không còn John Bonham. Nhưng lần trở lại này khác với lần diễn ở Live Aid năm 1985 hay ở New York năm 1988. Buổi diễn đã được tập dượt kỹ lưỡng, sẵn sàng để chinh phục, để sống lại những hồi ức huy hoàng nhất. Đây thật là là Led Zeppelin đúng nghĩa ở mọi phương diện.

Trí Quyền

(theo TTVH&ĐÔ)