SV mơ đẹp nhưng thiếu khả năng thực hiện

Nhiều sinh viên chỉ coi trọng kiến thức nhà trường và thiếu thực tế. Họ có ước mơ về tương lai tốt đẹp nhưng lại không sẵn sàng dấn thân.

Đó là kết quả nghiên cứu "Nhận thức và thái độ của học sinh, sinh viên về định hướng tương lai" do Viện nghiên cứu Giáo dục, ĐH Sư phạm TP.HCM thực hiện trên 2.000 học sinh THPT và sinh viên tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM, Cần Thơ, tháng 6 - 11/2008. Theo nghiên cứu này, hơn 80% học sinh, sinh viên (HS-SV) có ước mơ đẹp, song phần lớn thiếu khả năng hoạch định tương lai, thiếu kỹ năng mềm cũng như mức độ sẵn sàng dấn thân.

Tâm lý chuộng bằng cấp khiến nhiều học sinh chưa chọn con đường học nghề. (Ảnh: Đất Việt)

Chỉ muốn học cao

Tại buổi công bố kết quả nghiên cứu trên do Viện Nghiên cứu Giáo dục (ĐH Sư Phạm TP.HCM) tổ chức sáng qua tại Hà Nội, tiến sĩ Nguyễn Kim Dung - thành viên nhóm nghiên cứu - phản ánh phần lớn những người được lấy ý kiến chưa sẵn sàng dấn thân cho cuộc sống độc lập. Bằng chứng, có tới 75,4% HS-SV khi được hỏi cho biết, mong muốn tiếp tục học lên cao, 23,2% muốn đi du học. “Phổ biến tâm lý muốn học cao do xã hội vẫn trọng bằng cấp, trong khi năng lực, kỹ năng nghề nghiệp lại chưa được đánh giá đúng mức", tiến sĩ Dung lý giải.

Tiến sĩ Hồ Thiệu Hùng, nguyên giám đốc Sở GD - ĐT TP.HCM, đánh giá: "Lâu nay, nhà trường chỉ chú ý trang bị kiến thức đơn thuần. Thực tế, kiến thức nhà trường chỉ đóng góp khoảng 30% cho thành công, 70% còn lại phải học từ cuộc sống. Vì thế, những học sinh xuất sắc thường chỉ thành công trong lĩnh vực khoa học và giảng dạy. Trong khi xã hội lại cần nhiều người giỏi ở các lĩnh vực khác như: kinh doanh, thể thao, nghệ thuật…”.

Là người nghiên cứu giáo dục nhiều năm, bà Nguyễn Thị Thanh Bình, Viện Nghiên cứu sư phạm (ĐH Sư phạm Hà Nội) cũng lý giải nguyên nhân HS-SV ngại dấn thân do chưa được nhà trường trang bị đầy đủ kỹ năng cần thiết. Kết quả nghiên cứu trên cũng đưa nêu ra thực trạng đáng lưu ý là phần lớn HS-SV mơ hồ về mục tiêu phấn đấu của mình.

“Thay vì dành thời gian tìm hiểu thực tế xã hội, nhiều em chỉ biết tập trung vào học các kiến thức chuyên môn. Có 83% em được hỏi cho biết dự định tương lai của mình là "học giỏi các môn học tại trường", 91,6% là "học giỏi ngoại ngữ". Các em vẫn chưa đánh giá cao việc tham gia các câu lạc bộ, hoạt động nhóm và các sinh hoạt giúp phát triển kỹ năng mềm khác”, tiến sĩ Dung cho biết.

Tư vấn hướng nghiệp thiếu hiệu quả

Theo tiến sĩ Hồ Thiệu Hùng, ước mơ của hầu hết HS-SV trong cuộc điều tra rất rất lành mạnh song để thực hiện nó, họ cần được trang bị các kỹ năng mềm cần thiết. Ngoài những điều không được dạy trong nhà trường như tính kiên trì, kỷ luật, dám chịu trách nhiệm, dám dấn thấn... thì đam mê nghề nghiệp là điều then chốt.

“Đam mê như một liều “doping” lành mạnh giúp HS-SV vượt qua trở ngại. Hãy luôn dồn sự đam mê và lòng nhiệt tình vào những việc mà các em đang làm để tạo động lực cho bản thân và đạt được ước mơ”, ông Hùng nói.

Ở góc độ khác về định hướng tương lai cho HS-SV, ông Nguyễn Thành Kỳ - Trưởng phòng Trung học, Sở GD - ĐT Hà Nội - cho rằng việc tư vấn hướng nghiệp nặng về lý thuyết cho số đông. Trong khi đó, hoạt động này cần đi sâu vào từng cá nhân mới đạt hiệu quả.

Từ kết quả nghiên cứu trên, Viện nghiên cứu Giáo dục và ĐH Sư phạm TP.HCM khuyến nghị cần có những cải tiến mạnh mẽ trong GD - ĐT, nhất là việc cải tiến chương trình giảng dạy và học tập, thay vì chú trọng quá nhiều đến kiến thức, cần khuyến khích HS-SV tự khám phá, sáng tạo, cọ xát thực tế. Đây cũng là điều mà xã hội trông chờ ở ngành GD-ĐT từ lâu song chưa được đáp ứng… Mặt khác, cần tận dụng sự hỗ trợ của các doanh nghiệp để nhà trường có thêm nhiều chương trình hợp tác đào tạo có tính thực tiễn cao, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng mềm.

Theo Đất Việt