Kiểm duyệt phim: “làm ngắn bớt” hay “cắt” cảnh nhạy cảm?

Trong khi nhà sản xuất chờ Hội đồng duyệt, Hội đồng duyệt chờ... nghe ngóng dư luận, thì những khán giả không kiên nhẫn đã tranh thủ xem trước bản đĩa lậu.

Kiểm duyệt phim: NSX phập phồng, người kiểm duyệt băn khoăn

Có lẽ chưa có thời điểm nào những người có trách nhiệm quản lý và kiểm duyệt điện ảnh phải chịu nhiều áp lực như hiện nay. Dưới thời “phim bao cấp”, chức năng chính của Hội đồng duyệt phim chỉ là xem mức độ an toàn (về tư tưởng) của bộ phim thế nào và hiệu quả tuyên truyền ra sao.

Còn hiện nay, khi cơ chế mở ra, nhiều dòng phim du nhập vào Việt Nam. Những nhà sản xuất nội cũng tiếp thu được nhiều phong cách làm phim mới. Trong đó có nhiều thể loại dù đã rất quen trên thế giới, nhưng vẫn gây sốc khi được sản xuất tại Việt Nam và đặt những người cầm cân nảy mực ở thế kẹt giữa “xu hướng mới” và những quy chuẩn đã ăn sâu vào tiềm thức.

Dù đã hoàn thành và được công chiếu khá lâu tại Hàn Quốc, bộ phim Mười của Hãng phim Bily Pictures (Hàn Quốc) và Hãng Phước Sang vẫn chưa có dịp ra mắt khán giả Việt Nam.

Ngoài những lý do cá nhân liên quan đến tình hình sức khỏe của ông chủ Phước Sang cũng như kế hoạch PR của hãng, Mười còn là bài toán khó khăn của những người quản lý và kiểm duyệt điện ảnh, khiến họ không biết nên “giơ cao đánh khẽ” hay “đặt khẽ cứa sâu”?

Trong công văn “hạn chế phim kinh dị” Cục đã giải thích rõ “những phim có nội dung ít mang tính giải trí, phản cảm, ly kỳ, gây cảm giác hoảng loạn cho người xem...” Nhưng chính Cục Điện ảnh sau đó cũng bị mắc kẹt trước sự phản ứng từ phía các nhà sản xuất và công luận về việc quyền được lựa chọn thể loại giải trí của người dân.

Trong khi khán giả chờ nhà sản xuất, nhà sản xuất chờ Hội đồng duyệt, Hội đồng lại... nghe ngóng dư luận, thì những khán giả không kiên nhẫn đã tranh thủ xem trước bản đĩa lậu.

Không chỉ Mười, những phim khác như Vũ điệu tử thần cũng bị cắt khá nhiều cảnh ăn chơi trong vũ trường, Mê Thảo – Thời vang bóng cũng phải sửa, thêm bớt lời thoại... Sự lo lắng về mặt “an toàn tư tưởng” cho phim nhiều khi được các nhà quản lý chăm chú quá kỹ, khiến cho những người làm phim cũng không khỏi phấp phỏng trong các ý tưởng sáng tạo.

Áo lụa Hà Đông đã từng bị một vị Phó Giáo sư soi bằng kính hiển vi và khoác lên một cái mũ chính trị. Gần đây, đạo diễn Hà Sơn lại kêu trời vì “bao nhiêu ý kiến chỉ trích và cấm cản tôi mời Yến Vi vào vai nữ chiến sĩ cách mạng trung kiên, trong khi thực tế, phim tôi làm gì có nữ chiến sĩ cách mạng nào!”.

Những áp lực kiểu này vô hình chung đã làm cho người làm phim không khỏi phân vân lo lắng cho việc “sinh hạ” đứa con của mình.

Cũng đã có ý kiến cho rằng, thay vì việc nâng lên, đặt xuống và cắt xén những cảnh có bạo lực, tình dục, kinh dị trong phim, chúng ta nên áp dụng phương pháp phân loại phim như đã được áp dụng tại Mỹ. Như vậy, các nhà sản xuất cũng yên tâm sáng tạo “tới cùng”, còn khán giả cũng có sự cảnh báo và lựa chọn để tiếp cận phim.

Chưa đủ điều kiện phân loại phim

Về vấn đề này, chúng tôi đã trao đổi với ông Lê Ngọc Minh, Phó Cục trưởng Cục điện ảnh – Chủ tịch Hội đồng thẩm định phim quốc gia.

Có thông tin Cục Điện ảnh cắt bỏ hết cảnh kinh dị trong phim Mười?

- Không có chuyện đó, Hội đồng thẩm định phim có đề nghị Cục trưởng Cục Điện ảnh cắt bớt những cảnh kinh dị đó. Thực sự phải xem mới biết, có nhiều cảnh như tra tấn, chặt ngón tay, cắt gót chân, treo cổ, đổ axit... rất ghê rợn. Hơn nữa, thời lượng của những cảnh đó lại rất dài, gây bức bối cho người xem. Hội đồng duyệt đã yêu cầu làm ngắn bớt những trường đoạn này.

Trong tác phẩm nghệ thuật, liều lượng rất quan trọng, nếu vừa đủ, thậm chí thiếu một chút lại rất gợi. Nhưng khi bị thừa mứa, đặc biệt những cảnh nhạy cảm lại phản cảm. Tôi cho rằng, ngay khán giả cũng khó chấp nhận. Cách đây 2 – 3 năm, chúng tôi duyệt một phim, trong đó có cảnh sinh hoạt vợ chồng quá dài, dài đến mức nhàm chán. Nhưng chúng tôi quyết định không cắt, cứ để nguyên. Hiệu quả là khi ra công chiếu, chính công luận và khán giả cũng phản đối, không chấp nhận cảnh quá dài đó.

Tức là Hội đồng duyệt chỉ làm công việc “cắt bớt” chứ không “cắt hết” những cảnh nhạy cảm?

- Phải dùng từ chính xác là chúng tôi làm ngắn bớt những đoạn phản cảm, tra tấn dã man. Tôi cho rằng, chúng ta nên phân biệt rõ giữa “kinh dị” và “dã man”. Sự dã man mang tính cơ học, nói đúng hơn nó chỉ là màn biểu diễn tội ác, hoàn toàn không mang lại điều gì cho khán giả. Sự làm ngắn bớt trường đoạn này là cần thiết, đồng thời chúng tôi cũng yêu cầu nhà phát hành phim Mười không phổ biến phim này cho khán giả dưới 16 tuổi.

Hội đồng có cân nhắc đến việc phân loại phim để khán giả tự biết và lựa chọn phim cho mình?

- Công việc chúng tôi đang làm chính là phân loại phim. Điều kiện của ta chưa thể có hệ thống phân loại được đánh dấu như của Mỹ. Nhưng trong những văn bản gửi các cơ sở sản xuất phim, chúng tôi cũng nhắc nhở các hãng lưu ý những phim “không dành cho trẻ em dưới 16 tuổi” trong khâu quảng bá, tiếp thị sản phẩm.

Theo VNN